Boekrecensie: “De Hervonden Boodschap” van Louis Cattiaux (Januari 2026)

www.mystiekeschool.nl/mystiek/boekrecensie-de-hervonden-boodschap-van-louis-cattiaux/

“De Hervonden Boodschap” (Le Message Retrouvé) van de Franse kunstschilder en mysticus Louis Cattiaux is een zeldzaam fenomeen.

Prachtig uitgegeven door Editions Beya is dit boek veel meer dan een verzameling spirituele spreuken. Het is misschien eerder een levend organisme, een alchemistisch laboratorium in boekvorm dat de lezer uitnodigt tot een radicale innerlijke transformatie.

Wie was Louis Cattiaux? Zoals Emmanuel en Charles d’Hooghvorst in hun toelichting bij het boek opmerken, was hij een man die “lijkt op, maar niet hetzelfde is als zoveel anderen die leven in de grote stad”. 

Louis-Loïs Cattiaux was een Franse kunstschilder en dichter die in relatieve anonimiteit leefde in Parijs. Samen met zijn vrouw Henriette baatte hij een kleine kunsthandel uit, “Gravitations”, maar zijn werkelijke leven speelde zich af in de wereld van de spirituele geest.

In 1938 begon hij aan wat hij zijn “geestelijk testament” noemde. Hij voelde zich een boodschapper die de oude, verloren gegane eenheid tussen kunst, religie en wetenschap moest herstellen. 

Hoewel hij midden in de moderne tijd leefde, was hij geestelijk een tijdgenoot van de oude alchemisten en mystici.

Cattiaux overleed plotseling in 1953, kort nadat de eerste 12 boeken van zijn meesterwerk waren gepubliceerd. Pas na zijn dood werd de volledige rijkdom van zijn 40 boeken wereldkundig gemaakt door zijn vrienden, de broers d’Hooghvorst. 

Vandaag de dag wordt hij gezien als een van de belangrijkste hermetische filosofen van de 20e eeuw, een man die de “Stilzwijgende Traditie” weer een stem gaf.

Wanneer men De Hervonden Boodschap voor het eerst openslaat, valt direct de lay-out op. Het boek bestaat uit 40 boeken, verdeeld in honderden genummerde verzen. Wat dit werk uniek maakt, is de splitsing van de tekst in twee parallelle kolommen. 

De broeders d’Hooghvorst leggen het belang uit van deze vorm:

“Er zitten twee mensen in ons, de vleselijke mens en de geestelijke mens, de uiterlijke mens en de innerlijke mens, zoals er ook duisternis en licht zijn… alle dingen zijn twee aan twee opgesteld.”

De twee kolommen functioneren als een spiegel voor deze innerlijke dualiteit. De linkerkolom richt zich op de aardse betekenissen: moreel, filosofisch en ascetisch. In de rechterkolom spreekt de tekst op een hemels niveau: kosmogonisch, mystiek en inwijdend.

Soms voegt Cattiaux een derde element toe: een vers dat in het midden van de bladzijde is geplaatst en de andere twee “in overeenstemming brengt in de alchemistische betekenis die hemel en aarde verenigt”. Het is een herinnering dat, hoewel we in dualiteit leven, de bron één is.

Alchemistische Symboliek

De symboliek in het werk is doorvlochten met de taal van de Grote Kunst. Elk van de veertig boeken draagt een dubbele titel. In Boek I, bijvoorbeeld, draagt de linkerkolom de titel “VÉRITÉ NUE” (Naakte Waarheid), terwijl de rechterkolom “DE GROENE LOOT” (Le Greffon) wordt genoemd.

In de alchemie staat de “Groene Loot” symbool voor de vitale, geheime levensgeest die in de schijnbaar dode materie verborgen zit. Het is de levende traditie die op de ziel van de mystieke zoeker geënt moet worden.

De titels van de linkerkolommen bevatten bovendien een verborgen meesterschap: het zijn veertig anagrammen gevormd uit steeds dezelfde negen letters. Het is bijzonder om veertig anagrammen te kunnen maken met steeds dezelfde negen letters:

•    Boek I: VÉRITÉ NUE / DE GROENE LOOT
•    Boek II: ÈVE TRI UNE / HET ZUIVERE LEVEN
•    Boek III: UN ÊTRE VIE / GLOBE ZONDER SMET

Zoals de d’Hooghvorst schrijven: “De begrijpende lezer zal bemerken dat geen woord in dit boek er onbedoeld is ingezet.” De tekst is “vloeibare lucht”: onzichtbaar bij oppervlakkig onderzoek, maar van een enorme dichtheid wanneer men de substantie ervan begint te ervaren.

De kernboodschap van het boek is de val van de mens en de mogelijkheid tot herstel. Cattiaux presenteert geen nieuwe religie, maar een getuigenis van de weg naar de “lichamelijke en geestelijke regeneratie, door de mysterieuze weg die naar de verrijzenis leidt.”

Cattiaux herinnert ons eraan dat alchemie niet gaat over het maken van fysiek goud, maar over de transmutatie van de mens. Hij spreekt over het “Zout”, de “Zwavel” en het “Kwik” in een taal die zowel cryptisch als glashelder is. 

Lezen met het Hart

Hoe moet men een dergelijk boek benaderen? Het vraagt om een meditatieve houding. “De Hervonden Boodschap spreekt ons slechts van één enkel ding, in steeds verschillende bewoordingen”, aldus de inleiding. 

Het intellect ziet slechts de “schors”. Om de essentie te bereiken, moet men lezen met de “ogen van de geest en van het hart”. De d’Hooghvorst trekken een interessante vergelijking:

“Een dove zal muziek beoordelen naar het relaas dat men hem ervan kan doen, omdat hij het gebruik ontbeert van het orgaan dat hem toestaat zelf de muziek te ervaren.”

Zo is het ook met dit boek; wie niet bereid is zijn innerlijke zintuigen te openen, zal slechts duisternis zien waar licht schijnt. Het is een werk dat vraagt om te worden “gelezen, herlezen en bestudeerd in de eenvoud van geest en de zuiverheid van hart”.

Het boek nodigt daarom uit tot meditatief lezen; wie één vers per dag tot zich neemt, zal merken dat de tekst begint te “gisten” in het bewustzijn.

De d’Hooghvorst waarschuwen dat men aanstoot kan nemen aan de bewering dat de “Geest van Elia, nog altijd levend, zich van geslacht tot geslacht openbaart”. Maar zij voegen daaraan toe: 

“Zalig is nochtans hij die in de volgende bladzijden in staat is deze geest te ontdoen van zijn ruwe schors, de authenticiteit ervan te erkennen en zich ermee te voeden voor een eeuwig leven.”

Conclusie

De prachtige uitgave van Editions Beya doet recht aan de enorme diepgang van Cattiaux’ werk. De vertaling is met uiterste precisie gedaan, waardoor de kracht van de Franse taal waarin Cattiaux schreef, krachtig resoneert in het Nederlands.

Voor iedereen die verbonden is aan een mystiek pad, is De Hervonden Boodschap een interessant kompas. Het is een uitnodiging om de eenvoud van geest terug te vinden, zodat we de teksten kunnen lezen die “in het vlees van de wereld zijn geschreven”. Het is tevens een gids voor wie de steen der wijzen niet in de buitenwereld, maar in het eigen innerlijk zoekt.

Het boek nodigt uit tot een levenslange studie. De d’Hooghvorsts sluiten hun toelichting af met een hoopvolle aanbeveling: 

“Als jullie geloof en geduld hebben, schreef de auteur over De Hervonden Boodschap, zal ze vanzelf beetje bij beetje helderder worden, en alles wat jullie duister lijkt, zal jullie dan klaarblijkelijk toeschijnen.”